Verandert het brein van je kat wanneer ze ouder wordt? Op MRI-beelden van 112 katten zagen onderzoekers dat een kleine structuur midden in de hersenen gemiddeld dunner was naarmate de katten ouder waren. Dat is een aanwijzing voor normale hersenveroudering. Het is geen test waarmee je bij één kat dementie kunt vaststellen.
Wat maten de onderzoekers?
De studie bekeek achteraf hersen-MRI's van katten die tussen 2007 en 2023 om medische redenen waren onderzocht. Katten met een zichtbare afwijking in het hersenweefsel of met gemelde gedragsveranderingen die op cognitieve problemen konden wijzen, werden uitgesloten. De 112 overgebleven katten waren vier maanden tot achttien jaar oud. Van hen waren 23 katten minstens elf jaar, de seniorgroep in dit onderzoek.
Twee beoordelaars maten op de beelden de dikte van de interthalamische adhesie: een kleine verbinding tussen de linker- en rechterzijde van de thalamus. Zo'n meting zegt iets over de bouw van de hersenen. Ze meet niet rechtstreeks het geheugen, de oriëntatie of het dagelijks functioneren van de kat.
Wat liet de MRI zien?
Bij oudere katten was deze structuur gemiddeld dunner. Het verband bleef bestaan nadat de onderzoekers rekening hielden met onder meer hersenafmetingen, geslacht, rasgroep en het gebruikte MRI-toestel. Op de twee soorten MRI-beelden kwam de afname na correctie neer op ongeveer 0,07 millimeter per levensjaar als statistisch gemiddelde. De seniorgroep had gemiddeld een kleinere meting dan de drie jongere leeftijdsgroepen.
Dat klinkt precies, maar het getal is geen persoonlijke voorspelling. Een MRI-meting van één kat kan op basis van deze studie niet vertellen of zij dementie heeft of later zal krijgen. De onderzochte katten hadden juist geen bekende cognitieve klachten. Er werd geen gestandaardiseerde gedragstest gebruikt om zulke klachten bij iedereen op dezelfde manier uit te sluiten.
Is dit hetzelfde als dementie bij katten?
Nee. Veroudering van een hersenstructuur en cognitieve disfunctie zijn verschillende vragen. De studie vergeleek geen katten met bevestigde cognitieve disfunctie met even oude katten zonder die aandoening. Daardoor weten we nog niet of deze MRI-meting beide groepen betrouwbaar uit elkaar houdt. Een MRI wordt ook niet zomaar gemaakt om normale veroudering op te sporen: het onderzoek vergt een medische reden en gebeurt onder narcose.
De bevindingen komen uit één klinische beeldvormingsgroep met twee MRI-toestellen over een lange periode. Omdat het onderzoek achteraf gebeurde, kunnen onvolledig vastgelegde gedragsveranderingen of verschillen tussen patiënten de uitkomst beïnvloeden. De auteurs vragen daarom om toekomstig onderzoek met leeftijdsgenoten als controlegroep en dezelfde gedragstesten voor alle katten.
Wat betekent dit voor jouw oudere kat?
Een verandering in gedrag is een reden om je kat te laten nakijken, niet om zelf de diagnose dementie te stellen. Wordt ze bijvoorbeeld onrustig of gaat ze 's nachts meer geluid maken? Lees dan ook over nachtelijk miauwen bij katten. Pijn door artrose bij de kat of problemen zoals chronische nierziekte kunnen eveneens invloed hebben op haar gedrag en dagelijkse routine. Welke oorzaak speelt, vraagt een beoordeling door je dierenarts.
Op de pagina over de senior kat vind je meer over het volgen van eetlust, beweging, gewicht en gedrag op oudere leeftijd. Noteer nieuwe veranderingen en bespreek ze bij een controle. De MRI-studie helpt onderzoekers begrijpen hoe kattenhersenen met de leeftijd veranderen; ze vervangt geen onderzoek van de kat die voor je zit.
Wetenschappelijke bron: Kerbrat-Copy R., Thérier O. en Fusellier M. Age-Related Decrease in Interthalamic Adhesion Thickness in Cats Without Apparent Cognitive Dysfunction. Animals (2026), 16(20), 3317. DOI: 10.3390/ani16203317. De oorspronkelijke publicatie staat direct hieronder gelinkt.