Artrose (osteoartritis) is een veelvoorkomende oorzaak van chronische pijn bij katten, vooral op hogere leeftijd. Katten tonen die pijn vaak niet door duidelijk manken. Veranderingen in dagelijkse gewoonten zijn daarom belangrijker dan veel eigenaars verwachten.
Signalen van gewrichtspijn
- minder hoog of minder vaak springen;
- aarzelen bij traplopen of eerst een tussenstap zoeken;
- stijver bewegen na rust;
- minder spelen, meer slapen of zich terugtrekken;
- een deel van de vacht minder goed verzorgen;
- naast de kattenbak ontlasten omdat de instap te hoog is;
- prikkelbaar reageren bij optillen of aanraken.
Maak korte video's van lopen, springen en traplopen in de vertrouwde thuisomgeving. Die kunnen de dierenarts helpen, omdat een kat in de praktijk anders beweegt of stil blijft zitten.
Diagnose
De dierenarts combineert het verhaal thuis met een lichamelijk en orthopedisch onderzoek. Röntgenfoto's kunnen gewrichtsveranderingen tonen, maar de hoeveelheid zichtbare artrose loopt niet altijd gelijk met de pijn. Bloed- en urineonderzoek diagnosticeren artrose niet, maar kunnen nodig zijn om andere aandoeningen en de veiligheid van medicatie te beoordelen. Een MRI is zelden de eerste stap.
Behandeling is meestal multimodaal
- pijnbehandeling: onder meer voor katten geregistreerde ontstekingsremmers of een anti-NGF-behandeling kunnen passend zijn; keuze en monitoring zijn individueel;
- gezond gewicht: gecontroleerd afvallen vermindert extra belasting, maar voorkom te snel gewichtsverlies;
- beweging en revalidatie: regelmatige, haalbare activiteit en gerichte begeleiding helpen spiermassa en functie behouden;
- aanpassingen thuis: lage kattenbakken, opstapjes, antislipmatten, warme rustplaatsen en makkelijk bereikbare voer- en waterplekken;
- voeding en supplementen: sommige omega-3-verrijkte diëten hebben ondersteunend bewijs, maar supplementen vervangen geen pijnbehandeling en kwaliteit verschilt.
Geef nooit ibuprofen, naproxen, diclofenac of paracetamol op eigen initiatief; humane pijnstillers kunnen voor katten zeer giftig zijn. Ook een kat met stabiele nierziekte kan soms behandeld worden, maar alleen na individuele risico-inschatting en met passende opvolging.
Opvolging
Artrose is niet te genezen, maar pijn en functioneren zijn vaak goed te verbeteren. Spreek vooraf concrete doelen af, zoals weer op een lage stoel springen of de kattenbak comfortabel gebruiken, en evalueer die regelmatig met de dierenarts.