Antibiotica kunnen nodig zijn wanneer een kat een bacteriële infectie heeft. Toch is de beslissing niet altijd af te lezen uit één klacht of testuitslag. Een nieuwe dossierstudie laat zien welke kenmerken in één dierenziekenhuis samenhingen met het uitschrijven van een antibioticum. Ze vertelt niet of ieder afzonderlijk voorschrift terecht was.
Wat hebben de onderzoekers bekeken?
De onderzoekers bekeken de dossiers van 2.245 katten met samen 3.973 poliklinische bezoeken in 2022 aan een Amerikaans universitair dierenziekenhuis. Bij 367 bezoeken (9,2%) werd tijdens of direct na het bezoek minstens één systemisch antimicrobieel middel voorgeschreven. Dat zijn voorschriften per bezoek, geen percentage van alle katten dat ooit antibiotica krijgt.
De kans op een voorschrift hing in de statistische analyse samen met onder meer het geslacht van de kat, de bezochte ziekenhuisafdeling, de opleidingsstatus van de behandelaar, de duur van het consult en het uitvoeren van een urinekweek. Bij bezoeken met een antimicrobieel voorschrift onderzochten de auteurs ook kenmerken die samenhingen met middelen uit de aangepaste WHO-categorieën Watch en Reserve. Die analyse beschrijft voorschrijfpatronen; ze is geen oordeel over de keuze voor een individuele kat.
Waarom zegt een verband nog niet wat de oorzaak is?
De onderzoekers keken achteraf naar bestaande dossiers. Een langer consult of een urinekweek kan bijvoorbeeld samengaan met een ingewikkelder ziektebeeld. Uit deze studie kun je daarom niet afleiden dat de consultduur of de kweek zélf het voorschrift veroorzaakt. De resultaten komen bovendien uit één universitair ziekenhuis in de Verenigde Staten. Ze zijn geen maat voor alle Belgische dierenartsenpraktijken.
Ook een positieve test is niet automatisch hetzelfde als een infectie die antibiotica vereist. Bij urineklachten beoordeelt de dierenarts klachten, onderzoek en kweek samen. Lees wat een positieve urinekweek bij hond of kat betekent en waarom FLUTD bij katten verschillende oorzaken heeft.
Wat kun je als eigenaar vragen?
Vraag bij een voorgeschreven antibioticum welke bacteriële infectie wordt vermoed, waarop die inschatting berust en wanneer herbeoordeling nodig is. Krijgt je kat geen antibioticum, vraag dan welke andere oorzaak waarschijnlijker is en bij welke veranderingen je opnieuw contact moet opnemen. Zo wordt het behandelplan duidelijker zonder zelf een middel te starten, te stoppen of de dosis te veranderen.
Ook bacteriën in de darm vragen om een beoordeling in context: onze uitleg over Campylobacter bij katten beschrijft waarom aanwezigheid van een bacterie niet altijd ziekte betekent. Als medicatie wel nodig is, kunnen rustige oefeningen helpen om een kat medicijnen te leren innemen.
De belangrijkste uitkomst van deze studie is een aanknopingspunt voor ziekenhuizen om hun eigen voorschrijfpraktijk te beoordelen. Ze geeft eigenaars geen eenvoudige regel om een antibioticum wel of niet te eisen. Blijft je kat ziek of verslechtert ze, laat haar opnieuw door een dierenarts onderzoeken.
Wetenschappelijke bron: Thane K en collega’s. Factors associated with antimicrobial drug prescription in cats receiving outpatient care at a veterinary teaching hospital. Journal of Feline Medicine and Surgery, 2026. Bekijk de primaire publicatie. DOI: 10.1177/1098612X261471153.