Een oudere kat eet minder, valt af en blijkt een zeldzame tumor van plasmacellen te hebben. Kunnen medicijnen nog helpen? Een Japanse pilotstudie beschrijft vijf katten die bortezomib kregen. Bij vier werd een tumorrespons gezien, maar vijf behandelde dieren zonder vergelijkingsgroep bewijzen geen vaste kans op succes. Voor een senior kat telt bovendien mee hoe de behandeling past bij haar conditie en levenskwaliteit.
Wat is een plasmaceltumor?
Plasmacellen zijn afweercellen die antistoffen maken. Een tumor uit deze cellen kan buiten het beenmerg ontstaan, een zogenoemd extramedullair plasmacytoom, of bij multipel myeloom met het beenmerg samenhangen. Dat is iets anders dan lymfoom of huidkanker. De juiste diagnose vraagt onderzoek door de dierenarts; alleen een knobbeltje voelen vertelt niet om welk type tumor het gaat.
De vijf katten in deze studie hadden verschillende plasmaceltumoren: vier kregen de diagnose extramedullair plasmacytoom en één bleek na onderzoek multipel myeloom te hebben. Ze waren 4, 10, 10, 11 en 13 jaar oud. Vier waren dus tien jaar of ouder, maar de onderzoekers berekenden geen afzonderlijk behandelresultaat voor senior katten.
Wat zagen de onderzoekers na bortezomib?
De onderzoekers bekeken achteraf dossiers van twee verwijscentra. Alle vijf katten hadden bortezomib gekregen, een geneesmiddel dat de afbraak van eiwitten in cellen remt. Bij twee katten werd een volledige remissie geregistreerd en bij twee een gedeeltelijke remissie. De vijfde kat had ziekteprogressie. De tijd zonder vastgestelde progressie liep uiteen van 10 dagen tot meer dan 811 dagen. Sommige katten kregen vóór, tijdens of na bortezomib ook andere behandelingen.
Dat vier van de vijf katten reageerden, is een interessant eerste signaal bij een zeldzame aandoening. Het is geen bewezen responspercentage voor volgende katten. De groep was klein, de tumoren verschilden en er was geen gelijktijdige groep met een andere behandeling. We weten hierdoor niet of bortezomib beter werkt dan bestaande opties, hoeveel extra levensduur het geeft of welke oudere kat er baat bij heeft.
Welke nadelen en vragen horen erbij?
In de dossiers werden onder meer een tijdelijke daling van neutrofielen, een soort witte bloedcellen, en perifere neuropathie beschreven. Met vijf katten is de veiligheid onvoldoende in kaart gebracht. Bortezomib is op basis van dit onderzoek geen bewezen standaardbehandeling voor katten. Ook een onderzochte weefselmarker, ATF6, is nog niet geschikt om bij een individuele kat een respons te voorspellen.
Bespreek bij een diagnose wat precies is vastgesteld, welk doel een behandeling heeft en welke controles nodig zijn. Bij een senior kat kunnen eetlust, gewicht, andere ziekten, reisbelasting en levenskwaliteit de afweging beïnvloeden. Stop of begin geen kankerbehandeling op eigen initiatief. Meld snel als je kat duidelijk minder eet, verzwakt of nieuwe klachten krijgt.
Meer algemene aandachtspunten staan bij de senior kat. Chemotherapie kent verschillende middelen en doelen: onze pagina over cytarabine bij een oudere kat met lymfoom gaat over een ander tumortype. Dat geldt ook voor huidkanker bij katten en borstkanker bij hond en kat. Hun onderzoeksresultaten zijn niet uitwisselbaar met die voor plasmaceltumoren.
Kort gezegd: bij vier van vijf behandelde katten werd in een kleine dossierstudie een respons gezien. Het onderzoek is veel te klein om bortezomib als bewezen keuze of de kans op succes voor jouw oudere kat vast te stellen. Laat de diagnose en behandeldoelen met de behandelend dierenarts of een veterinair oncoloog bespreken.
Wetenschappelijke bron: Tani H en collega's. Clinical outcome and exploratory analysis of endoplasmic reticulum stress marker in feline plasma cell-derived neoplasms treated with bortezomib: a retrospective pilot study. BMC Veterinary Research (2026). Lees de oorspronkelijke publicatie. DOI: 10.1186/s12917-026-06030-5.
Lees ook
- de senior kat
- cytarabine bij een oudere kat met lymfoom
- huidkanker bij katten
- borstkanker bij hond en kat