Wat is lactaat?
Lactaat ontstaat voortdurend tijdens de stofwisseling. Bij een gezond dier wordt het geproduceerd én weer verwerkt, vooral door lever en nieren. De hoeveelheid in het bloed blijft daardoor meestal laag.
Bij een ernstig zieke hond kan lactaat snel stijgen. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer weefsels onvoldoende doorbloed worden, maar ook via andere mechanismen.
Een nieuwe studie bij 3.866 honden met hyperlactatemie laat zien waarom een lactaatwaarde nooit los van de rest van het onderzoek mag worden geïnterpreteerd.
Een hoge waarde betekent niet automatisch “zuurstoftekort”
Dierenartsen onderscheiden grofweg type-A- en type-B-hyperlactatemie.
Bij type A speelt onvoldoende weefselperfusie een belangrijke rol, bijvoorbeeld bij shock, ernstig bloedverlies of cardiovasculair falen.
Type B kan optreden zonder duidelijke globale zuurstoftekorten, bijvoorbeeld door metabole veranderingen, leverproblemen, bepaalde geneesmiddelen of ernstige ziekte.
Daarom kan een hond een hoge waarde hebben terwijl er meer speelt dan één eenvoudig probleem.
Waarom herhaalt de dierenarts de meting?
Eén lactaatwaarde is een momentopname.
Vaak is vooral interessant wat er na behandeling gebeurt. Daalt lactaat nadat de bloedsomloop wordt gestabiliseerd, dan kan dat gunstig zijn. Een aanhoudend hoge of opnieuw stijgende waarde kan wijzen op een probleem dat nog niet voldoende onder controle is.
De nieuwe studie toont bovendien dat zuur-baseproblemen vaak tegelijkertijd optreden. Een hond kan verzurende én alkaliserende processen hebben.
Wat veroorzaakt hoge lactaatwaarden?
Mogelijke oorzaken zijn onder andere shock, ernstig vochtverlies, maag-darmziekten, maagtorsie, sepsis, bloedverlies, ademhalingsproblemen, hartproblemen en epileptische aanvallen.
De waarde moet dus altijd samen worden geïnterpreteerd met lichamelijk onderzoek, bloeddruk, bloedonderzoek en de onderliggende ziekte.
FAQ
Is een hoge lactaatwaarde dodelijk? Niet noodzakelijk. Het is een risicomarker, geen doodvonnis.
Kan lactaat weer snel dalen? Ja, wanneer de oorzaak corrigeerbaar is.
Heeft iedere hond in shock een hoge waarde? Nee.
Is één bloedtest genoeg? Vaak zijn opeenvolgende metingen informatiever.
Conclusie
Lactaat is een waardevolle maar niet zelfstandige prognostische marker. Het nieuwe onderzoek onderstreept vooral dat de combinatie van lactaat, zuur-base-evenwicht, orgaanfunctie en evolutie tijdens behandeling belangrijker is dan één getal.
Lees ook
- Maag-dilatatie-volvulus (GDV) bij de hond: oorzaken, symptomen en behandeling
- Epilepsie bij honden
- Ureum
- Bijkomende Laboratoriumanalyses bij Afwijkende Bloedstalen