Mastceltumor bij de hond: waarom de graad zoveel uitmaakt

Niet iedere mastceltumor gedraagt zich hetzelfde

Mastceltumoren behoren tot de meest voorkomende huidtumoren bij honden.

Het verwarrende is dat ze er aan de buitenkant heel verschillend kunnen uitzien.

Sommige zijn klein, zacht en lijken maandenlang nauwelijks te veranderen. Andere groeien snel, worden rood, zwellen op of zweren open.

En nog belangrijker: ook onder de microscoop blijken mastceltumoren biologisch sterk te verschillen.

Nieuw onderzoek van onder meer de Universiteit Gent analyseerde het RNA van afzonderlijk geïsoleerde tumorcellen uit 32 mastceltumoren. De onderzoekers vonden tientallen verschillen tussen laag- en hooggradige tumoren.

Wat betekent “graad”?

De graad beschrijft hoe kwaadaardig de tumor er onder de microscoop uitziet.

Een patholoog kijkt onder andere naar:

celdeling;
vorm van cellen en celkernen;
afwijkende mitosen;
organisatie van het weefsel.

Hooggradige mastceltumoren hebben gemiddeld een veel groter risico op agressief gedrag en uitzaaiing dan laaggradige tumoren.

Dat is iets anders dan het stadium, dat beschrijft hoeveel de ziekte zich al door het lichaam heeft verspreid.

Wat vond het nieuwe onderzoek?

Achttien tumoren waren laaggradig en veertien hooggradig.

Er werden 74 genen gevonden waarvan de activiteit significant verschilde. Hooggradige tumoren vertoonden onder meer sterkere veranderingen in belangrijke kankerroutes zoals:

KIT-signaaloverdracht;
Ras-signaalroutes;
ubiquitineprocessen;
immuuninteracties.

KIT is interessant omdat afwijkingen in dit signaalsysteem al langer bekend zijn bij een deel van de mastceltumoren en doelwit kunnen zijn van bepaalde tyrosinekinaseremmers.

Is er nu een nieuwe bloedtest of gentest?

Nee.

Dit onderzoek is fundamenteel.

Het toont welke biologische processen verschillen, maar nog niet dat de 74 gevonden genen morgen in de praktijk gebruikt kunnen worden om een individuele hond te behandelen.

Daarvoor moeten grotere studies aantonen welke veranderingen daadwerkelijk prognose voorspellen of behandeling sturen.

Hoe wordt een mastceltumor nu onderzocht?

Een knobbel kan vaak eerst met een dunne-naaldpunctie onderzocht worden.

Mastceltumoren zijn cytologisch meestal goed herkenbaar.

Na chirurgische verwijdering geeft histopathologie extra informatie over:

graad;
snijranden;
mitotische activiteit;
aanvullende prognostische kenmerken.

Bij tumoren met hoger risico kan onderzoek van regionale lymfeklieren of andere staging nodig zijn.

Waarom moet iedere vreemde knobbel worden onderzocht?

Omdat uiterlijk onvoldoende betrouwbaar is.

Een mastceltumor kan eruitzien als:

vetbult;
wrat;
insectenbeet;
klein rood knobbeltje;
onderhuidse zachte massa.

“Hij zit er al maanden en doet niets” sluit kanker niet uit.

FAQ

Is iedere mastceltumor kwaadaardig?
Het biologische gedrag loopt sterk uiteen. Sommige zijn lokaal goed behandelbaar; andere zijn agressief.

Kan een mastceltumor plots groter en kleiner worden?
Ja. Mestcellen kunnen stoffen zoals histamine vrijgeven, waardoor zwelling verandert.

Moet iedere mastceltumor worden geopereerd?
Niet noodzakelijk op exact dezelfde manier. Locatie, graad, grootte en patiëntfactoren bepalen het plan.

Heeft KIT-onderzoek zin?
Bij geselecteerde patiënten kan moleculair onderzoek relevant zijn, vooral wanneer gerichte medicatie wordt overwogen.

Conclusie

“Mastceltumor” is geen uniforme diagnose. Het nieuwe Gentse onderzoek toont op moleculair niveau hoe groot de verschillen tussen laag- en hooggradige tumoren zijn. Voor eigenaars blijft de praktische boodschap eenvoudig: laat nieuwe of veranderende huidknobbels tijdig onderzoeken en vraag na verwijdering naar de histologische graad.

Wetenschappelijke bron: Callens E et al. Laser capture microdissection-based transcriptomic analysis of neoplastic mast cells reveals novel molecular alterations across canine cutaneous mast cell tumor grades. Scientific Reports. 21 augustus 2026.

Mastceltumor bij de hond: waarom de graad zoveel uitmaakt