Een hond met hartworm kan lang weinig klachten hebben. Bij ernstige ziekte raken vooral de longslagaders en soms het rechterdeel van het hart betrokken. Een nieuwe klinische review beschrijft hoe een dierenarts met een korte echografie aan de onderzoekstafel snel naar belangrijke complicaties kan kijken. Het is een overzicht van bestaande kennis, geen onderzoek dat bewijst dat deze aanpak honden langer laat leven.
Waarom kan hartworm ernstig worden?
De volwassen parasiet Dirofilaria immitis leeft meestal in de longslagaders. De infectie kan de longvaten beschadigen en de druk in die vaten verhogen. Het rechterhart moet dan harder werken. Bij ernstige ziekte kunnen volwassen wormen ook in het hart zichtbaar zijn. Sommige honden hoesten, worden snel moe of ademen moeilijk; plots instorten, bleke slijmvliezen of donkergekleurde urine vragen om spoedbeoordeling.
Een hond die uit een gebied met hartworm komt of daar heeft gereisd, heeft een andere voorgeschiedenis dan een hond die nooit is blootgesteld. Lees daarom ook hoe je hartwormpreventie op reis plant. De verschijnselen lijken soms op die van andere parasieten bij honden, maar de juiste diagnose vraagt gerichte tests.
Wat ziet de dierenarts op een snelle echo?
Bij point-of-care ultrasound (POCUS) maakt de dierenarts gericht beelden naast de patiënt. Een korte scan kan vocht in borst- of buikholte tonen. Met een geschikte hartopname kunnen soms volwassen hartwormen in de rechterboezem of rechterkamer worden gezien. Een ervaren onderzoeker kan daarnaast veranderingen van het rechterhart en aanwijzingen voor afwijkingen aan het longoppervlak beoordelen. Welke beelden haalbaar zijn, hangt af van de toestand van de hond, de apparatuur en de training van de onderzoeker.

Op het bronbeeld zijn de hartkamers afgekort als RA (rechterboezem), RV (rechterkamer), LA (linkerboezem) en LV (linkerkamer). De heldere parallelle streepjes in het rechterhart passen bij zichtbare volwassen hartwormen in deze klinische casus. Een eigenaar kan hiermee zelf geen echo beoordelen: artefacten kunnen op wormen lijken.
Wat kan de echo niet bewijzen?
POCUS geeft een momentopname en is geen volledige hartecho. Vocht of lijnen in een longbeeld hebben meerdere mogelijke oorzaken. Ook een afwijkend rechterhart bewijst op zichzelf geen hartworminfectie of hoge longvaatdruk. De dierenarts combineert de bevindingen met het lichamelijk onderzoek, een hartwormtest en waar nodig röntgenfoto's of een uitgebreide echo. Een normale snelle scan sluit hartwormziekte evenmin betrouwbaar uit.
De review noemt dus vooral mogelijkheden en beperkingen van een onderzoeksmethode. Zij vergelijkt geen groepen honden en toont geen verbetering van overleving of behandelsucces aan.
Wat betekent dit voor je hond?
Meld aan de dierenarts als je hond uit Zuid-Europa of een ander risicogebied komt, of daar is geweest. Neem hoesten, inspanningsproblemen of een gezwollen buik serieus. Bij duidelijke benauwdheid, instorten, bleke slijmvliezen of donkergekleurde urine is snelle veterinaire hulp nodig. Laat een hond met verdenking op ernstige hartwormziekte niet zelf extra inspanning leveren en geef geen ontwormingsmiddel op eigen initiatief: de behandeling hangt af van het stadium en de conditie van de patiënt.
De aanpak van een hond met vastgestelde hartworm verschilt per situatie. Het artikel over castratie of sterilisatie vóór hartwormbehandeling bespreekt waarom een onderzoeksuitkomst voor geselecteerde milde gevallen niet naar iedere ernstig zieke hond kan worden vertaald. Bij andere oorzaken van longproblemen speelt ook longworm bij honden een rol in de differentiaaldiagnose.
Wetenschappelijke bron: Ames MK. *Point-of-care ultrasound in dogs with clinical signs due to heartworm disease*. Parasites & Vectors. 2026;19:481. DOI: 10.1186/s13071-026-07720-7.
Lees ook
- hartwormpreventie op reis
- parasieten bij honden
- castratie of sterilisatie vóór hartwormbehandeling
- longworm bij honden