Een reisapotheek begint vóór het vertrek
Een reisapotheek kan eerste hulp ondersteunen, maar vervangt geen dierenarts. Bespreek de reis tijdig met je dierenarts, zeker bij een pup, senior, drachtige hond of hond met een chronische aandoening. De gezondheidsrisico’s en wettelijke voorwaarden verschillen per bestemming, seizoen, vervoermiddel en reisroute.
Controleer de actuele invoerregels bij het FAVV en de bevoegde overheid van het bestemmingsland. Voor reizen binnen de Europese Unie zijn doorgaans een geldige identificatie, een correct ingevuld Europees dierenpaspoort en een geldige rabiësvaccinatie nodig. Voor sommige bestemmingen gelden aanvullende voorwaarden, zoals een behandeling tegen Echinococcus multilocularis. Buiten de EU kunnen bloedonderzoek, certificaten of een langere voorbereidingstijd vereist zijn.
Documenten en contactgegevens
- het originele dierenpaspoort en eventuele gezondheidscertificaten;
- contactgegevens van de eigen dierenarts en een dierenarts of spoedkliniek op de bestemming;
- een beknopte medische samenvatting, inclusief allergieën en actuele medicatie;
- recente digitale kopieën van belangrijke documenten en een recente foto van de hond;
- het chipnummer en actuele contactgegevens bij de databank.
Bewaar documenten en medicatie in de handbagage wanneer je vliegt. Controleer vooraf ook de regels van de vervoerder; die kunnen strenger zijn dan de wettelijke minimumvoorwaarden.
Medicatie veilig meenemen
Neem voldoende voorgeschreven medicatie mee voor de hele reis, plus een kleine reserve bij vertraging. Laat alles in de originele verpakking en bewaar het volgens de voorschriften. Vraag vooraf hoe je het schema moet aanpassen bij een tijdsverschil en wat je moet doen als een dosis wordt vergeten of uitgebraakt.
Middelen tegen reisziekte, angst, diarree of parasieten moeten bij de individuele hond en bestemming passen. Geef ze alleen na overleg met een dierenarts. Een willekeurige ontwormingskuur vlak voor vertrek beschermt bijvoorbeeld niet automatisch tegen alle parasieten die op de bestemming voorkomen.
Praktische inhoud van de reisapotheek
Een compacte set kan het volgende bevatten:
- wegwerphandschoenen;
- steriele gaaskompressen en een niet-verklevend wondkompres;
- verbandrollen en zelfklevend verband, dat nooit strak mag worden aangebracht;
- een schaar met stompe punt en een pincet of tekenverwijderaar;
- steriele fysiologische zoutoplossing voor het voorzichtig spoelen van een oppervlakkige wond of oog;
- schone handdoeken en een deken, die ook als geïmproviseerde draaghulp kunnen dienen;
- een koelpack dat in een doek kan worden gewikkeld;
- een goed passende halsband of tuig, een reservelijn en zo nodig een vertrouwde muilkorf;
- voldoende vertrouwd voer, drinkwater, een opvouwbare drinkbak en poepzakjes.
Controleer de set voor elke reis op beschadigingen en vervaldatums. Oefen vooraf hoe je een verband alleen tijdelijk aanlegt; een te strak verband kan de bloedtoevoer afknellen.
Wat hoort er niet in voor gebruik op eigen initiatief?
Geef nooit humane pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen of paracetamol zonder uitdrukkelijke instructie van een dierenarts. Ook antihistaminica, kalmeermiddelen, middelen tegen diarree, antibiotica, actieve kool en braakmiddelen kunnen verkeerd of gevaarlijk zijn. Probeer een hond na mogelijke vergiftiging niet zelf te laten braken. Gebruik geen alcohol, waterstofperoxide, etherische olie of bijtend ontsmettingsmiddel op een wond.
Eerste hulp is alleen overbrugging
Bel bij een ongeval eerst een dierenarts of spoedkliniek en beschrijf wat er is gebeurd. Ernstige benauwdheid, instorten, een aanval die aanhoudt of terugkeert, hevig bloedverlies, een opgezwollen buik met braakneigingen, een mogelijke vergiftiging, hitteslag, ernstig trauma of het niet kunnen plassen zijn spoedsituaties. Vertrek niet zonder vooraf te bellen wanneer dat veilig mogelijk is; de kliniek kan zich voorbereiden en onderweg gerichte instructies geven.
Laat een zieke of gewonde hond niet loslopen. Benader hem rustig: pijn en angst kunnen ook een vriendelijke hond doen bijten. Geef geen eten of drinken wanneer een ingreep of verdoving mogelijk nodig is, tenzij de dierenarts anders adviseert.
Inhoudelijk herzien op 2 oktober 2026.