Een bijtwond kan aan de buitenkant klein lijken terwijl onder de huid spieren, bloedvaten, luchtpijp, borstkas of buik beschadigd zijn. Tanden brengen bovendien bacteriën diep in het weefsel. Laat een gebeten hond of kat daarom dezelfde dag onderzoeken, ook wanneer je alleen enkele gaatjes ziet.
Eerst stabiliseren en de volledige schade zoeken
Benauwdheid, bleek tandvlees, instorten, hevige pijn, een snel groter wordende zwelling of een beet in hals, borst of buik zijn spoedsignalen. Bedek een bloedende wond met schoon materiaal en geef druk, maar steek niets in een diepe opening. Geef geen eten als verdoving nodig kan zijn en gebruik geen humane pijnstillers.
De dierenarts scheert en onderzoekt een ruim gebied, omdat kneuzing en onderhuidse tunnels verder kunnen lopen dan de zichtbare wond. Röntgenfoto's, echografie of ander onderzoek kunnen nodig zijn. Pas na stabilisatie wordt de wond grondig gespoeld en wordt dood of zwaar beschadigd weefsel verwijderd.
Hechten of openlaten?
Die keuze wordt niet alleen door diepte of een vaste grens van zes uur bepaald. Belangrijk zijn onder meer:
- plaats, ouderdom en mate van vervuiling;
- of al het beschadigde weefsel beoordeeld en verwijderd kan worden;
- aanwezigheid van infectie, vochtophoping of dood weefsel;
- of sluiten te veel spanning of een afgesloten besmette ruimte zou veroorzaken;
- de algemene toestand van het dier.
Een verse wond met gezond weefsel kan soms direct worden gesloten. Besmette, oude of onoverzichtelijke bijtwonden worden vaak geheel of gedeeltelijk open behandeld, met een drain gesloten of pas na enkele dagen gehecht. Openlaten is dan een bewuste behandeling, niet “niets doen”.
Zijn antibiotica altijd nodig?
Nee. Goede wondinspectie, spoelen en verwijderen van beschadigd weefsel zijn essentieel. Antibiotica worden gericht gebruikt bij diepe of sterk vervuilde wonden, infectie, een hoog-risicolocatie of een kwetsbare patiënt. Een kweek kan nuttig zijn bij ernstige of niet goed reagerende infectie. Maak een voorgeschreven kuur af volgens het plan en gebruik geen restjes.
Thuis opvolgen
Controleer dagelijks op meer pijn, warmte, zwelling, geur, pus, koortsig gedrag of minder eetlust. Voorkom likken en houd verband droog. Een dier dat na een gevecht eerst normaal leek, kan uren later alsnog verslechteren door inwendig letsel.