Honden hebben aan weerszijden van de anus twee anaalklierzakjes, meestal anaalzakken genoemd. Ze bevatten sterk ruikend vocht dat doorgaans tijdens de ontlasting wordt geleegd. Een zakje kan verstopt raken, ontsteken of een abces vormen. Vooral kleine honden lijken vaker problemen te hebben.
Welke signalen passen bij een probleem?
- met het achterwerk over de grond schuiven (“sleetje rijden”);
- veel likken of bijten rond anus of staartbasis;
- pijn bij zitten of ontlasting;
- een sterke geur, zwelling of roodheid naast de anus;
- bloed of etter uit een opening naast de anus.
Sleetje rijden bewijst niet dat de anaalzakken vol zijn. Jeuk, lintwormsegmenten, huidproblemen en pijn in de rug of staart kunnen vergelijkbaar gedrag geven. Laat de oorzaak daarom onderzoeken voordat je de zakken laat uitdrukken.
Wanneer is het dringend?
Een snel groter wordende, warme of zeer pijnlijke zwelling kan een abces zijn. Laat de hond dezelfde dag beoordelen. Neem ook snel contact op bij koortsig gedrag, niet willen eten, veel bloed of pus, of duidelijke pijn bij ontlasting. Een gebarsten abces ziet er soms al “leger” uit, maar heeft nog steeds verzorging nodig.
Onderzoek en behandeling
De dierenarts onderzoekt de huid, anus en anaalzakken en let op de aard van de inhoud. Een verstopping kan voorzichtig worden geleegd en soms gespoeld. Bij infectie of een abces zijn pijnstilling, lokale behandeling, drainage en in geselecteerde gevallen antibiotica nodig. Terugkerende problemen vragen onderzoek naar onder meer huidallergie, overgewicht, ontlastingskwaliteit of anatomische factoren.
Het routinematig uitdrukken van gezonde anaalzakken is niet nodig en kan irritatie veroorzaken. Doe het thuis alleen als een dierenarts heeft uitgelegd dat het voor jouw hond zinvol en veilig is. Bij hardnekkige, ernstige recidieven kan chirurgische verwijdering worden besproken; daarbij bestaan specifieke risico's, waaronder tijdelijke of zelden blijvende incontinentie.
Voeding en preventie
Een gezond gewicht en behandeling van onderliggende huid- of darmproblemen kunnen helpen. Extra vezels maken bij sommige honden de ontlasting volumineuzer, maar zijn geen universele oplossing en kunnen andere klachten geven. Bespreek een voedingsaanpassing daarom eerst met de dierenarts.