Een oproep kost slechts 2 euro per minuut. Geen bijkomende factuur achteraf. U heeft onmiddellijk een dierenarts aan de lijn. 0904 88 505 (2 euro per minuut)
Uw Online Dierenarts

Ontwormen van pups en kittens: een veilig plan vanaf het nest

7 weergaven
Een bruine pup en een grijs gestreept kitten zitten op aparte zachte matten in een dierenartspraktijk.

Een pup of kitten kan al wormen hebben voordat je iets aan de ontlasting ziet. Daarom begint wormpreventie vroeg, meestal nog bij de fokker of opvang. Toch kun je een schema voor een pup niet zomaar op een kitten toepassen. Leeftijd, gewicht, spenen, gezondheid en het gekozen middel bepalen samen wat veilig en zinvol is.

Met een duidelijk behandeloverzicht voorkom je gemiste én dubbele doses. Vraag bij de overdracht welke producten al zijn gegeven en laat je dierenarts het vervolg controleren. Een levendig dier met een normale stoelgang is niet automatisch wormvrij.

Waarom jonge dieren een aparte aanpak vragen

De hondenspoelworm, Toxocara canis, kan pups via de placenta en via moedermelk besmetten. Bij de kattenspoelworm, Toxocara cati, speelt overdracht via melk een rol; dezelfde prenatale besmetting komt bij kittens niet voor. Later kunnen beide diersoorten eitjes uit de omgeving of larven via besmette prooidieren opnemen.

Een zware spoelworminfectie kan slechte groei, diarree, braken of een bolle buik veroorzaken. Die verschijnselen bewijzen echter geen worminfectie: voeding en andere ziekten kunnen vergelijkbare klachten geven. Ook zonder klachten kan preventie nodig zijn. Het artikel over Toxocara cati bij katten onderaan geeft meer achtergrond voor katten.

Wanneer begint ontwormen, en hoe lang gaat het door?

De actuele ESCCAP-richtlijn beschrijft voor spoelwormen deze uitgangspunten:

  • Pups: starten rond twee weken leeftijd en om de twee weken herhalen tot twee weken na het spenen.
  • Kittens: starten rond drie weken leeftijd en om de twee weken herhalen tot twee weken na het spenen.
  • Daarna: bij verder infectierisico kan maandelijks behandelen tot zes maanden passend zijn. De dierenarts beoordeelt onder meer buitencontact en contact met andere dieren.

Dit is een richtlijn voor overleg, geen persoonlijk voorschrift. Spenen betekent stoppen met drinken bij de moeder; de verhuisdatum is dus niet automatisch de speendatum. Het concrete product kan eigen voorwaarden en herhalingsintervallen hebben. Laat de dierenarts die met de richtlijn verenigen. Bij zes maanden stopt de aandacht voor wormen niet: maak dan een vervolgplan voor het volwassen dier.

Vraag bij aankoop of adoptie om een volledig overzicht

“Is al ontwormd” zegt te weinig. Vraag naar de geboortedatum, de laatste melkvoeding, de behandelingsdatums, de volledige productnamen en de hoeveelheid per dier. Noteer ook het gewicht waarop de dosis was gebaseerd. Een foto van verpakking en bijsluiter helpt om verschillende formuleringen uit elkaar te houden.

Neem dit overzicht mee naar de eerste controle. Bij een onbekende voorgeschiedenis, bijvoorbeeld een gevonden kitten, bepaalt de dierenarts waar je begint. Geef niet enkele extra kuren om achterstand “in te halen”. Eén agenda met het huisdossier voorkomt dat verschillende gezinsleden onbedoeld dezelfde behandeling geven.

Eerst wegen, dan het product controleren

Jonge dieren groeien snel. Weeg ieder dier afzonderlijk vóór een behandeling; gebruik het gewicht van een nestgenoot of van vorige maand niet als vervanging. Laat bij een heel klein dier controleren of je weegschaal nauwkeurig genoeg is voor de benodigde hoeveelheid.

Controleer de toegelaten diersoort, minimumleeftijd, gewichtsgrenzen, concentratie, toedieningsvorm en het werkingsspectrum. “Tegen wormen” betekent niet tegen alle wormsoorten. Een middel tegen darmspoelwormen is bijvoorbeeld geen vanzelfsprekende bescherming tegen lintworm, longworm of hartworm. Neem bij twijfel de volledige bijsluiter door met je dierenarts, ook als je het middel eerder gebruikte.

Twee Belgische productvoorbeelden: het verschil zit in de details

VetCompendium vermeldt onder meer onderstaande orale middelen. Dit zijn voorbeelden om productinformatie te leren lezen, zonder rangschikking, sponsoring of voorkeur. Ze zijn niet onderling uitwisselbaar.

Pyrantel met febantel als hondensuspensie: Drontal Pup is geregistreerd voor pups en jonge honden tegen bepaalde spoel-, haak- en zweepwormen, niet als lintwormmiddel. De hoeveelheid wordt op lichaamsgewicht berekend. De Belgische productinformatie meldt dat veiligheid niet is geëvalueerd bij pups jonger dan twee weken met een gewicht lager dan 0,6 kg. Vraag bij zo'n jonge of kleine pup advies. Gebruik is verboden bij overgevoeligheid en bij drachtige of lacterende teven. Per behandeling wordt eenmaal toegediend; dat betekent geen wekenlange bescherming tegen herbesmetting.

Pyrantel als kattenpasta: Catminth is geregistreerd voor katten tegen de in de productinformatie genoemde spoel- en haakwormen, niet tegen lintwormen. Ook hier wordt de hoeveelheid berekend op lichaamsgewicht. De productinformatie geeft voor jonge kittens een eerste behandeling op twee tot drie weken met verdere herhalingen; bespreek de aansluiting op het ESCCAP-plan. De pastaspuit heeft stappen voor een halve kilogram; laat bij kleinere kittens de nauwkeurige afmeting controleren. Er staan geen specifieke contra-indicaties vermeld, maar wel geneesmiddelinteracties. De pasta heeft geen claim dat één gift toekomstige besmetting langdurig voorkomt.

Controleer steeds de actuele bijsluiter, eventuele andere medicatie en het individuele risico. Een vloeistof kan handig lijken, maar een verkeerde concentratie of onnauwkeurige afmeting kan alsnog tot een verkeerde dosis leiden.

Het moederdier en andere dieren in huis

Bespreek preventie voor het hele nest en het zogende moederdier samen. Dat betekent dezelfde planning waar passend, maar niet automatisch hetzelfde middel of dezelfde hoeveelheid. Een product dat voor de jongen geschikt is, kan voor een zogende moeder ongeschikt zijn, zoals het voorbeeld hierboven laat zien. Dracht vraagt eveneens een afzonderlijke beoordeling.

Hondenmiddelen zijn niet automatisch veilig voor katten. Controleer ook bij gecombineerde parasietenpreventie de diersoort. Geconcentreerde permethrineproducten voor honden kunnen katten ernstig vergiftigen, ook na nauw contact met een pas behandelde hond. Houd zulke producten apart en volg de voorschriften voor contact tussen huisdieren.

Wat kan ontlastingsonderzoek wel en niet?

Ontlastingsonderzoek kan wormeitjes aantonen en helpen het vervolg te bepalen. Een vroege infectie kan echter nog geen eitjes uitscheiden; een negatief resultaat sluit dan geen besmetting uit. Daarom vervangt één negatieve test niet zomaar de vroege behandeling van een nest.

Vraag hoe je een monster verzamelt en bewaart, en of monsters van meerdere dagen nodig zijn. Vermeld eerdere behandelingen. Bij aanhoudende diarree kan ander onderzoek nodig zijn: herhaald ontwormen behandelt niet iedere oorzaak. Naarmate het dier ouder wordt, kunnen onderzoek en behandeling onderdelen van hetzelfde risicoplan zijn; lees daarover het artikel over wormpreventie op basis van risico onderaan.

Praktische preventie thuis

Ruim ontlasting snel op, verwijder dagelijks vuil uit de kattenbak en was daarna je handen. Spoelwormeitjes worden pas na ontwikkeling in de omgeving besmettelijk, maar kunnen vervolgens lang overleven. Dek zandbakken af en laat kinderen na buitenspelen en vóór eten hun handen wassen.

Vermijd rauw vlees en het eten van prooidieren. Bespreek vlooienpreventie voor alle huisdieren: een besmette vlo kan een lintworm overdragen. Stem ook die middelen af op leeftijd en gewicht. De preventiegids voor hond en kat helpt je de verschillende onderdelen van de verzorging samen te bekijken.

Wanneer is advies of snelle zorg nodig?

Bel je dierenarts bij slechte groei, terugkerende diarree, wormen in braaksel of ontlasting, of problemen na toediening. Geef bij uitspugen of braken niet zelfstandig opnieuw een volledige dosis: de opgenomen hoeveelheid is onzeker.

Bij ernstige sloomheid, instorten, benauwdheid, bleke slijmvliezen, herhaald braken of bloederige diarree moet een pup of kitten snel lichamelijk worden onderzocht. Ga bij ernstige klachten meteen naar een fysieke dierenarts of spoedkliniek. Doe hetzelfde bij mogelijke permethrineblootstelling van een kat; wacht niet op trillingen of krampen.

Voor twijfel over het vervolgplan of een productkeuze kun je persoonlijk telefonisch dierenartsadvies vragen via 0904 88 505, met de belknop onder dit artikel. Houd leeftijd, actueel gewicht, voorgeschiedenis, laatste behandeling en productnaam bij de hand. De oproep is betalend; het actuele tarief staat bij die knop. Telefonisch overleg vervangt geen lichamelijk onderzoek van een ziek dier.

Bronnen

Medische inhoud en Belgische productinformatie gecontroleerd op 13 oktober 2026.

Lees ook