Sproeien is urine markeren: meestal staat de kat rechtop, trilt de staart en komt een kleine hoeveelheid urine op een verticaal oppervlak. Een grote plas op een horizontale plek past eerder bij buiten de bak plassen. Beide zijn signalen die onderzoek verdienen, geen wraak of “dominantie”.
Laat eerst een medische oorzaak uitsluiten
Blaaspijn, urinewegproblemen, nierziekte, diabetes, gewrichtspijn en andere aandoeningen kunnen het plasgedrag veranderen. Plan een dierenartsbezoek, zeker bij een nieuw probleem. Een kat die herhaald perst maar geen normale urinestraal produceert, heeft onmiddellijk spoedzorg nodig.
Zoek mogelijke prikkels
Markeren kan toenemen door katten buiten het raam, conflict tussen katten in huis, verbouwing, verhuis, een nieuw gezinslid of onvoldoende veilige hulpbronnen. Noteer waar en wanneer het gebeurt. Bedek zo nodig tijdelijk het zicht op buurtkatten en plaats voer, water, rustplekken, krabmogelijkheden en kattenbakken verspreid, zodat een andere kat de toegang niet kan blokkeren.
Optimaliseer de kattenbakken
Bied als praktisch uitgangspunt één bak per kat plus één extra aan, verdeeld over verschillende rustige locaties. Kies ruime, gemakkelijk bereikbare bakken en fijn, ongeparfumeerd grit; schep dagelijks. Oudere katten kunnen een lage instap nodig hebben. Plaats bakken niet naast luidruchtige apparaten of alle bijeen op één plek.
Reinigen en behandelen
Reinig gemarkeerde plaatsen grondig met een geschikt enzymatisch urineproduct. Vermijd sterk ruikende ammoniak- en bleekproducten en straf de kat nooit: angst kan het probleem verergeren. Castratie vermindert seksueel gemotiveerd markeren vaak, maar is geen gegarandeerde oplossing voor aangeleerd of stressgerelateerd gedrag. Synthetische feromonen kunnen als onderdeel van een breder plan helpen, maar vervangen diagnose en omgevingsaanpassing niet.
Blijft het probleem bestaan, vraag dan hulp aan een dierenarts met gedragskennis of een gekwalificeerde kattengedragstherapeut. Medicatie kan in sommige gevallen nuttig zijn, maar alleen naast een gericht plan.