Een kat die plots niet meer op zijn achterpoten kan staan, heeft direct hulp nodig. Een mogelijke oorzaak is een bloedstolsel dat de bloedtoevoer naar de poten afsluit. Zo'n arteriële trombo-embolie kan optreden bij katten met hypertrofische cardiomyopathie (HCM), een aandoening waarbij de hartspier verdikt is. Ook een kat die met open bek ademt of duidelijk moeite heeft met ademhalen, moet onmiddellijk door een dierenarts worden beoordeeld.
Een grote dossierstudie uit Teheran laat zien hoe ernstig een trombo-embolie kan verlopen. De cijfers vragen wel om context: de onderzochte katten waren juist vanwege een vermoeden van hartziekte naar een dierenkliniek verwezen. Het onderzoek vertelt dus niet hoe groot de kans op HCM is voor een willekeurige kat thuis.
Wat is HCM?
Bij HCM is de wand van de linkerhartkamer verdikt zonder dat een andere bekende oorzaak, zoals hoge bloeddruk of een te snel werkende schildklier, die verdikking verklaart. Sommige katten hebben lange tijd geen duidelijke klachten. Andere ontwikkelen hartfalen of een bloedstolsel dat via de bloedbaan vastloopt in een slagader.
Een hartruis alleen bevestigt HCM niet, en afwezigheid van een hartruis sluit het evenmin uit. Een dierenarts beoordeelt de kat en kan zo nodig een hartecho laten uitvoeren. Bij verdenking op hartziekte zijn ook onderzoek naar andere oorzaken van een verdikte hartspier en een inschatting van het risico op complicaties belangrijk.
Wat vond het onderzoek?
Onderzoekers bekeken achteraf de dossiers van 7.013 katten die tussen 2020 en 2024 in zeven dierenziekenhuizen in Teheran wegens mogelijke hartziekte waren onderzocht. Bij 638 katten (9,1%) werd HCM vastgesteld. Binnen de groep met HCM hadden 36 katten een vastgestelde arteriële trombo-embolie. Hun prognose was in deze studie vaak ongunstig.
De onderzoekers zagen ook verbanden tussen een HCM-diagnose en leeftijd of een hogere lichaamsconditiescore. Zulke verbanden bewijzen niet dat overgewicht HCM veroorzaakt, of dat afvallen HCM voorkomt. De studie volgde geen willekeurige groep gezonde katten en corrigeerde deze verbanden niet tegelijk voor alle mogelijke verstorende factoren.
Ook de opvallend hoge percentages voor bepaalde rassen in de publicatie zijn percentages binnen de verwezen onderzoeksgroep, geen rasrisico's voor de algemene kattenpopulatie. Je kunt er niet uit afleiden dat bijvoorbeeld de helft van alle Perzische katten HCM heeft.
Wanneer moet je meteen hulp zoeken?
Bel direct een dierenarts of spoeddienst als je kat plots niet meer op een of beide achterpoten kan staan, de poten plots zwak of koud lijken, of je kat duidelijke pijn heeft. Wacht niet af of het vanzelf verbetert. Houd je kat rustig en vervoer hem voorzichtig in een draagmand. Geef geen pijnstiller of ander geneesmiddel op eigen initiatief.
Ook snelle of moeizame ademhaling, zeker ademen met open bek, is bij een kat een spoedsignaal. Zulke verschijnselen kunnen verschillende oorzaken hebben; je kunt thuis niet veilig vaststellen of HCM de oorzaak is. Een dierenarts moet de ademhaling en bloedsomloop beoordelen en bepalen welke onderzoeken of behandeling nodig zijn.
Wat betekent een HCM-diagnose voor jouw kat?
Een HCM-diagnose betekent niet dat iedere kat een bloedstolsel zal krijgen. In deze studie werd trombo-embolie vastgesteld bij 36 van de 638 katten met HCM. De kans voor jouw kat hangt af van de individuele hartbevindingen en kan niet uit dat groepscijfer worden berekend. Bespreek met je dierenarts of een cardiologische beoordeling, opvolging of medicatie nodig is. Begin, stop of verander voorgeschreven middelen niet zelf.
Als je kat geen klachten heeft maar een dierenarts een afwijking aan het hart vermoedt, plan dan een gerichte beoordeling. Vroeg onderzoek helpt om de situatie van déze kat te begrijpen. De Teheranse dossierstudie bewijst niet dat screening of een bepaalde behandeling het risico op een stolsel verlaagt.
Hoe sterk is dit bewijs?
De studie is groot en omvat meerdere klinieken, maar is retrospectief. Alleen katten die al vanwege mogelijke hartproblemen werden onderzocht, kwamen in aanmerking. Echo's, behandeling en opvolging waren niet overal identiek. De 36 katten met trombo-embolie vormden bovendien een kleine, geselecteerde groep. Hun uitkomsten zijn geen vaste voorspelling voor iedere kat met HCM of voor iedere kat die vandaag spoedzorg krijgt.
Samengevat: HCM kan lang onopgemerkt blijven, maar een plotselinge verlamming van de achterpoten of ademnood vraagt onmiddellijk veterinaire hulp. De nieuwe studie onderstreept de ernst van trombo-embolie, terwijl de cijfers alleen gelden voor de onderzochte verwijspopulatie.
Lees ook
- Ademhalingsklachten en astma bij katten
- Overgewicht bij katten
- Waarom gezondheidscontroles zinvol zijn
- Gezondheid van de senior kat