Een oudere hond die minder graag opstaat, trager wandelt of het traplopen mijdt, kan chronische pijn hebben. Artrose is een mogelijke oorzaak, maar ook andere aandoeningen komen voor. Een nieuwe review van de WSAVA Pain Committee bespreekt medicijnen die ingrijpen op de NMDA-receptor, een schakel in de verwerking van langdurige pijn. De kernboodschap: de werking is biologisch aannemelijk, maar goed klinisch bewijs bij honden blijft beperkt.
Waarom kan pijn blijven aanhouden?
Bij langdurige pijnprikkels kan het zenuwstelsel gevoeliger worden. Dat heet centrale sensitisatie: signalen worden sterker verwerkt, waardoor een hond ook na verloop van tijd veel hinder kan blijven ervaren. NMDA-receptoren spelen daarin een rol. Middelen die deze receptoren beïnvloeden, worden daarom soms als aanvulling op pijnzorg overwogen.
Dit mechanisme bewijst op zichzelf niet dat een bepaald middel bij een hond met artrose of andere chronische pijn zal werken. De WSAVA-publicatie is een mini-review van bestaande studies, geen nieuwe behandelproef. Zij geeft ook geen afzonderlijke resultaten voor oudere honden. De praktische relevantie voor senioren komt doordat langdurige pijn, bijvoorbeeld bij artrose, in deze groep aandacht vraagt; een leeftijdsspecifiek behandeleffect is niet aangetoond.
Wat weten we over amantadine, ketamine en memantine?
Amantadine is onderzocht als aanvulling bij honden met artrose die onvoldoende reageerden op een ontstekingsremmer. Een kleine oudere studie vond extra pijnverlichting na drie weken. De review bespreekt ook beperkt onderzoek bij pijn door een vernauwing laag in de rug. Dat is onvoldoende om te voorspellen welke individuele hond baat heeft. De auteurs wijzen bovendien op voorzichtigheid bij chronische nierziekte, omdat het middel grotendeels via de urine wordt uitgescheiden. Braken is een gemelde bijwerking bij honden.
Ketamine wordt in de kliniek onder meer rond operaties gebruikt. Voor herhaalde toediening tegen langdurige pijn bij honden beschrijft de review vooral praktijkervaring; betrouwbare, geblindeerde proeven die het effect van een enkele onderhuidse behandeling aantonen ontbreken. Het is dus geen bewezen zelfstandige thuisbehandeling voor een seniorhond met artrose.
Voor memantine zijn volgens de review geen gepubliceerde gecontroleerde studies bij chronische pijn bij honden. Het gebruik blijft daarmee voornamelijk gebaseerd op ervaring en extrapolatie. Welke van deze middelen beschikbaar of passend is, hangt ook van de regels en de medische situatie af. Begin, wissel of stop pijnmedicatie nooit zelf.
Wat kun je voor jouw oudere hond doen?
Noteer wat in het dagelijks leven verandert: hoe vlot staat je hond op, hoe lang wil hij wandelen, slaapt hij anders en laat hij zich nog graag aanraken? Bespreek die observaties tijdens een gezondheidscontrole. De dierenarts kan de oorzaak van de pijn onderzoeken, de mobiliteit beoordelen en een plan afspreken dat past bij andere aandoeningen en gebruikte medicatie.
Bij vermoedelijke artrose kan onze uitleg over Librela en Galliprant bij honden helpen om onderzoek en behandelingen te onderscheiden. Ook glucosamine bij de senior hond is een onderwerp waarover eigenaars vaak vragen hebben. Pijn kan daarnaast op een andere plek zitten: lees bijvoorbeeld hoe verborgen tandpijn bij een oudere hond wordt onderzocht.
Vraag bij aanhoudende klachten welke uitkomst jullie samen volgen, wanneer de behandeling wordt geëvalueerd en welke bijwerkingen je moet melden. De review ondersteunt een individueel plan met meerdere passende maatregelen; zij bewijst niet dat NMDA-remmers standaard of alleen gebruikt moeten worden.
Wat is de beperking van dit onderzoek?
De publicatie vat onderzoek en klinische ervaring samen. Studies verschillen in pijnsoort, combinatiebehandeling en meetmethode, en voor dosering, veiligheid, werkzaamheid en selectie van patiënten ontbreken nog goede gegevens. Eén auteur meldt een dienstverband bij Zoetis. Er is geen nieuwe studie uitgevoerd die een voordeel specifiek bij seniorhonden aantoont. Gebruik de review daarom als aanleiding voor een gesprek met de dierenarts, niet als voorschrift voor een bepaald middel.
Wetenschappelijke bron: Kronen PW en collega's. N-methyl-D-aspartate receptor antagonists for controlling pain in dogs. Journal of Small Animal Practice, 2026. Lees de primaire publicatie.
Lees ook
- gezondheidscontrole
- Librela en Galliprant bij honden
- glucosamine bij de senior hond
- verborgen tandpijn bij een oudere hond