Baarmoederontsteking is ernstig, maar na snelle operatie is de prognose vaak uitstekend
Pyometra is een bacteriële infectie van de baarmoeder die vooral voorkomt bij niet-gesteriliseerde volwassen en oudere teven. De aandoening ontstaat meestal enkele weken na de loopsheid en kan snel leiden tot uitdroging, nierschade, sepsis en in ernstige gevallen buikvliesontsteking.
Een nieuwe multicenterstudie bij 470 geopereerde honden geeft nu een bijzonder bruikbaar beeld van de prognose. In de volledige geopereerde groep overleefden 442 van 470 honden (94,0%) tot twee weken; onder de 452 honden die uit het ziekenhuis ontslagen werden, was dat 97,8%.
Dat is belangrijk: pyometra is een spoedgeval, maar “ernstig” betekent niet dat de prognose automatisch slecht is.
Welke honden liepen meer risico?
In de nieuwe studie waren vier factoren geassocieerd met een lagere tweeweeksoverleving:
- hogere leeftijd;
- azotemie, dus verhoogde nierwaarden;
- hyperkaliëmie;
- hypoglykemie.
Deze afwijkingen zijn logisch als markers van systemische ziekte. Pyometra is immers niet alleen een probleem van de baarmoeder. Bacteriële toxinen, ontsteking, slechte circulatie en uitdroging kunnen ook nieren, bloedsuikerhuishouding en elektrolyten beïnvloeden.
Een afwijkende creatininewaarde betekent overigens niet automatisch blijvende nierziekte. Een deel van de nierafwijkingen kan verbeteren nadat de infectiebron verwijderd is en de circulatie hersteld wordt.
Open of gesloten pyometra: is gesloten altijd gevaarlijker?
Bij een open pyometra kan etter via de baarmoederhals naar buiten lopen, waardoor vaginale uitvloeiing zichtbaar is. Bij een gesloten pyometra gebeurt dat niet en kan de baarmoeder sterk opzetten.
Gesloten pyometra wordt daarom vaak als gevaarlijker beschouwd. In deze studie werd echter geen statistisch significant verschil in tweeweeksoverleving gevonden tussen open en gesloten pyometra.
Dat maakt een gesloten pyometra niet onschuldig. Juist omdat uitvloeiing ontbreekt kan de diagnose later worden vermoed.
Welke symptomen moeten alarm doen slaan?
Typische klachten zijn sloomheid, verminderde eetlust, braken, veel drinken en plassen en soms vaginale etterige of bloederige uitvloeiing. Koorts kan aanwezig zijn, maar een normale temperatuur sluit pyometra niet uit.
Een niet-gesteriliseerde teef die enkele weken na de loopsheid plots ziek wordt, verdient daarom snel onderzoek.
Zijn antibiotica na de operatie altijd nodig?
Dit is een van de interessantste resultaten van de nieuwe studie. Er werd geen aantoonbaar verband gevonden tussen orale antibiotica na ontslag — of de duur daarvan — en tweeweeksoverleving.
Daar mag niet uit worden geconcludeerd dat antibiotica na een pyometraoperatie overbodig zijn. Bijna alle honden kregen perioperatieve antibiotica, patiënten met buikvliesontsteking of andere infectiehaarden vormen een andere risicogroep en er waren te weinig overlijdens om kleine verschillen betrouwbaar te meten.
De studie ondersteunt vooral een meer individuele antibioticakeuze, in plaats van de aanname dat iedere hond automatisch lang na ontslag antibiotica nodig heeft.
FAQ
Kan pyometra zonder operatie worden behandeld? Bij zorgvuldig geselecteerde fokteven bestaan medicamenteuze protocollen, maar recidief en complicaties blijven belangrijke problemen. Voor de meeste zieke gezelschapshonden is ovariohysterectomie de definitieve behandeling.
Kan een gesteriliseerde hond pyometra krijgen? Een klassieke uteriene pyometra niet wanneer uterus en ovaria volledig verwijderd zijn. Zeldzaam kan een stomppyometra voorkomen wanneer hormonaal actief ovariumweefsel aanwezig blijft.
Hoe snel moet geopereerd worden? Een klinisch relevante pyometra wordt als urgent beschouwd. Eerst kan stabilisatie met infuus en andere ondersteunende zorg nodig zijn.
Is een oude hond te oud voor de operatie? Leeftijd verhoogde in deze studie het risico, maar leeftijd alleen bepaalt de prognose niet. Systemische toestand en orgaanfunctie zijn belangrijker voor de individuele beslissing.
Conclusie
Een baarmoederontsteking is potentieel levensbedreigend, maar de nieuwe multicentergegevens zijn tegelijk geruststellend: na chirurgische behandeling was de korte-termijnoverleving zeer hoog. Nierwaarden, kalium, glucose en algemene toestand helpen bepalen welke honden intensievere opvolging nodig hebben.
Lees ook
- Moet ik mijn vrouwelijke hond laten steriliseren?
- Schijndracht bij Honden
- Ureum
- Wachten op de dierenarts van wacht