De prostaat ligt rond de urinebuis, vlak bij de blaas, en maakt vocht voor het sperma. Prostaataandoeningen komen vooral voor bij niet-gecastreerde reuen van middelbare of oudere leeftijd. De klachten overlappen, waardoor onderzoek nodig is voordat een behandeling wordt gekozen.
Belangrijkste prostaataandoeningen
- Benigne prostaathyperplasie (BPH): veruit de meest voorkomende aandoening bij intacte reuen. De vergroting is hormoonafhankelijk en kan bloedverlies of moeite met ontlasting veroorzaken.
- Bacteriële prostatitis: kan acuut met koorts en hevige pijn of chronisch met terugkerende urineweginfecties verlopen.
- Cysten en abcessen: kunnen groot, pijnlijk en soms levensbedreigend worden.
- Prostaatkanker: is minder vaak voorkomend, kan ook bij gecastreerde reuen ontstaan en gedraagt zich vaak agressief.
Mogelijke symptomen
Let op persen bij plassen of ontlasting, een dunne lintvormige ontlasting, bloed in urine of voorhuidvocht, terugkerende urineweginfecties, buik- of rugpijn, koorts, stijf lopen, minder eten en gewichtsverlies. Sommige honden met BPH hebben aanvankelijk nauwelijks klachten.
Niet kunnen plassen, hevige pijn, hoge koorts, braken, een opgezette buik, ernstige zwakte of instorten is een spoedgeval.
Diagnose
De dierenarts combineert voorgeschiedenis en lichamelijk onderzoek, vaak inclusief rectaal onderzoek, met urineonderzoek en echografie. Afhankelijk van het vermoeden kunnen bloedonderzoek, urinekweek, onderzoek van prostaatmateriaal of een biopsie nodig zijn. Een vergrote prostaat is niet automatisch BPH of kanker.
Behandeling verschilt per oorzaak
Castratie is doorgaans de voorkeursbehandeling voor BPH wanneer voortplanting niet nodig is; in specifieke situaties bestaan tijdelijke hormonale opties. Bacteriële prostatitis vereist gerichte antibiotica op basis van diagnostiek en vaak tegelijk behandeling van BPH. Een abces of grote cyste kan drainage of chirurgie vragen.
Prostaatkanker wordt niet voorkomen of genezen door castratie en een volledige prostaatverwijdering is geen routinebehandeling voor gewone vergroting. Bij kanker wordt een individueel oncologisch en palliatief plan gemaakt. Massage, kruiden of acupunctuur mogen diagnose en noodzakelijke behandeling niet vervangen.