Bij een hernia (breuk) komt vetweefsel of een orgaan door een opening in een spier- of bindweefsellaag. Bij honden kan zo'n opening aangeboren zijn, na een ongeval ontstaan of zich ontwikkelen in een operatiewond. Niet elke zachte zwelling is een hernia, dus laat een nieuwe bult altijd beoordelen.
Welke hernia's komen bij honden voor?
- Navelbreuk: een opening ter hoogte van de navel, meestal aangeboren.
- Liesbreuk: buikinhoud puilt uit in de lies; soms zit er alleen vet in, maar ook darm, blaas of baarmoeder kan betrokken zijn.
- Littekenbreuk: een operatiewond in de buikwand is onvoldoende gesloten of opnieuw opengegaan.
- Traumatische breuk: een scheur in de buikwand na bijvoorbeeld een aanrijding of beet.
Een middenrifbreuk ligt dieper: buikorganen verplaatsen zich dan door een opening in het middenrif naar de borstkas. Dat kan ademhalingsproblemen geven en vraagt een andere, vaak dringende aanpak.
Wanneer is een hernia een spoedgeval?
Een kleine, zachte en pijnloze navelbreuk kan soms lange tijd onveranderd blijven. Het wordt dringend wanneer weefsel vast komt te zitten en de bloedtoevoer wordt afgekneld. Neem meteen contact op bij een harde, warme of pijnlijke zwelling, snelle toename, braken, een pijnlijke buik, sloomheid, bleke slijmvliezen of benauwdheid. Duw een pijnlijke of niet-verplaatsbare zwelling niet zelf terug.
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts onderzoekt waar de opening zit, wat er doorheen lijkt te komen en of de inhoud voorzichtig terug te brengen is. Echografie of röntgenfoto's kunnen nodig zijn om te zien of vet, darm, blaas of een ander orgaan betrokken is. Na een ongeval wordt ook gezocht naar ander inwendig letsel; dat is aan de buitenkant niet altijd zichtbaar.
Behandeling
Een opening in de buikwand sluit niet door medicatie of rust. Bij een zeer kleine, ongecompliceerde aangeboren navelbreuk met alleen vet kan de dierenarts soms opvolging adviseren. Een grotere breuk, een breuk met organen erin, een littekenbreuk of een pijnlijke en beknelde hernia wordt meestal chirurgisch hersteld. Bij beklemming of ademhalingsproblemen is eerst stabilisatie en daarna snelle chirurgie nodig.
Na een operatie zijn wondcontrole en tijdelijke bewegingsbeperking belangrijk. Een kraag of beschermend pak kan likken voorkomen. Neem contact op bij toenemende zwelling, vocht uit de wond, pijn, koortsig gedrag, braken of verlies van eetlust.
Kun je een hernia voorkomen?
Aangeboren breuken zijn niet door voeding of training te voorkomen. Laat een pup met een navel- of lieszwelling wel tijdig onderzoeken en bespreek de mogelijke erfelijke component voordat ermee wordt gefokt. Na buikchirurgie helpt het opvolgen van de rust- en wondadviezen om problemen met de operatiewond te beperken.